Rogier koos voor een studie chiropractie in Engeland: “Ik heb wakker gelegen van mijn studieschuld van een ton”

Bron: Pixabay

Door Laura Popken

In tegenstelling tot fysiotherapeuten en artsen zijn chiropractors nog altijd geen erkende beroepsgroep. Dat steekt, vinden Nederlandse chiropractors, want net als erkende medici hebben ook zij een universitaire opleiding genoten, zij het in het buitenland. Moet er een erkende opleiding komen in Nederland, en waarom is die er nu niet?

Aan het einde van het vwo wist Rogier Koel uit Almelo, op dat moment 18 jaar het zeker: een studie geneeskunde, dat wordt het. Een aanmelding bij de Rijksuniversiteit Groningen volgde, maar het resultaat was teleurstellend: hij werd uitgeloot. Een tussenjaar, een baantje in de lokale supermarkt en talloze studiekeuzetesten volgden. “Iedere keer kwam eruit dat werken met mijn handen, én met mensen, het beste bij me paste. Op kantoor zitten was niets voor mij.”

In de tussentijd begon zijn vriendin aan een studie chiropractie in Engeland. Dat zette Rogier aan het denken: “Ik vond het erg op geneeskunde lijken. En studeren in het buitenland leek me gaaf. Toen was de keuze snel gemaakt.”

Rogier ging zijn vriendin achterna naar het AECC University College in Bournemouth, aan de Engelse zuidkust. Drie jaar geleden studeerde hij af als chiropractor en nu, op zijn 27e, geniet hij nog iedere dag van zijn werk. “Achteraf ben ik blij dat ik werd uitgeloot voor geneeskunde. Als chiropractor leer je op een holistische manier naar mensen kijken, in plaats van in hokjes te denken zoals in de reguliere geneeskunde gebeurt.”

‘Onbekend maakt onbemind’
De keuze om naar het buitenland te gaan is niet voor iedereen zo snel gemaakt. Nederlandse studenten die chiropractie willen studeren, hebben simpelweg geen keuze: in ons land bestaat de opleiding niet. De Nederlandse Chiropractoren Associatie (NCA), de grootste beroepsvereniging van chiropractors in Nederland, maakt zich al jaren hard voor de oprichting van een erkende opleiding. Tot nu toe zonder resultaat, zegt voorzitter Gitte Tønner: “Ons vak is onbekend, dat maakt onbemind. En universiteiten weten niet zo goed waar ze ons moeten plaatsen.”

Onderlinge politiek speelt ook mee, vermoedt ze: “Artsen en fysiotherapeuten hebben een monopolie op het behandelen van mensen. Ik denk dat ze zich een beetje bedreigd voelen door ons.”

100.000 euro schuld
Hoewel Rogier zich verheugde op zijn studie in Engeland, ervaarde hij zijn keuze als een “behoorlijke stap”. Vooraf maakte hij zich vooral zorgen over de financiële gevolgen. “Het een prijzige opleiding. Toen mijn vriendin begon, betaalde ze 3.000 pond per collegejaar. Maar toen ik een jaar later volgde, was het collegegeld verhoogd naar 9.000 pond per jaar. Dat betaalde ik drie jaar lang voor mijn bachelor. De tweejarige master die volgde kostte nog eens 13.000 pond per jaar. Gelukkig had ik genoeg spaargeld en kreeg ik voor vier jaar een lening van de DUO in Nederland. Daar heb ik wel maximaal geleend, ja.”

Maar ook de lening van DUO bleek niet toereikend: “Je moet natuurlijk ook nog leven en de pond stond destijds best hoog. Het leven was duur. Daarom sloot ik in Engeland nog een lening af. Gelukkig heb ik die met mijn spaargeld en hulp van mijn ouders vroegtijdig kunnen aflossen, want ik betaalde tussen 300 en 500 pond aan rente.”

Al met al zat Rogier na zijn studie met een schuld van bijna 100.000 euro. “Daar heb wel wat nachten van wakker gelegen.”

Vrij beroep
Ondanks een dure en meerjarige studie aan een universiteit wordt chiropractie in Nederland gezien als een alternatieve geneeswijze en dus niet erkend als medische specialisatie. Daardoor is het een vrij beroep en kan in principe iedereen zich chiropractor noemen. Dat geldt niet voor bijvoorbeeld artsen en fysiotherapeuten. Deze beroepen zijn geregistreerd in het BIG-register, en daarmee wettelijk beschermd.

Daar wringt de schoen, vindt Tønner. Want het BIG-register is volgens haar aan vervanging toe: “Het komt erop neer dat alle beroepen die in de Wet BIG staan als regulier worden gezien, en alle andere als complementair of alternatief. Daardoor behouden die beroepen de connotatie van zweverig en onbewezen.”

B van Bekwaam
Tønner verwijst naar het rapport B van Bekwaam – Naar een toekomstbestendige Wet BIG uit oktober 2019, uitgebracht door de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving (RVS). In het rapport pleit de RVS ervoor de Wet BIG, waarin nu de nadruk ligt op individuele beroepen, te veranderen in een  Wet op bekwaamheden. Daarin zou meer moeten worden gekeken naar hoe bekwaam en vaardig een zorgprofessional is en wat voor opleiding die heeft genoten. Het doel is om de steeds complexer wordende zorgvragen van patiënten in de toekomst beter aan te kunnen en meer samenwerking tussen verschillende disciplines te stimuleren.

Tønner is te spreken over de aanbevelingen uit het rapport en ziet mogelijkheden: “De conclusies zouden concreet kunnen betekenen dat het niet uitmaakt of iemand een osteopaat, een orthomanueel arts of een chiropractor is. Het is van belang dat de persoon bekwaam is in het verlenen van bepaalde zorg.”

Onrechtvaardig
Voor Simone Knaap, chiropractor in het Drentse Borger en voormalig bestuurslid van de NCA, zou een Nederlandse opleiding een uitkomst zijn. Het voelt onrechtvaardig dat haar beroep niet wordt erkend na het volgen van een universitaire studie, die ook zij afrondde aan het AECC, in 1993: “Ik loop er telkens tegenaan dat ik niet serieus word genomen. Ik word er een beetje cynisch van.”

Als voorbeeld noemt ze de versoepeling van de lockdownmaatregelen tijdens de corona-crisis. Waar fysiotherapeuten vanaf eind april weer acute zorg mochten leveren, bleek dat niet voor chiropractors te gelden: “De overheid vindt ons te alternatief. Ze nemen ons niet serieus, terwijl we minimaal gelijk zijn aan fysiotherapeuten.”

“Ik ben in feite opgeleid tot basisarts”, vervolgt Knaap. “Ik leerde zelfs over farmacologie, neurologie, orthopedie, pathologie en algemene diagnoses.” Rogier beaamt dat: “We leerden ook over medicatie, zoals bloedverdunners. Zodat we niet te veel met de spieren aan de slag gaan als iemand die gebruikt. Dan kunnen er blauwe plekken ontstaan.”

Maar hoe zit het dan met chiropractors die, ook in Nederland, claimen dat ze ziektes als astma kunnen genezen? Knaap: “Sommige chiropractors claimen dat inderdaad. Maar wij kunnen geen astma behandelen, dat is een longprobleem. We zien wel dat mensen met astma vaak niet op een goede manier ademhalen, waardoor de ribbenkast stijf wordt. Als we die mobiliseren, ervaren ze soms minder benauwdheid. Daarmee behandelen we de ziekte niet, maar we zien wel links met andere klachten. Maar ja, hoe bewijs je dat?”

Maatschappelijke relevantie
Wat is ervoor nodig om een studie chiropractie in Nederland van de grond te krijgen? Een antwoord krijgen op die vraag blijkt niet eenvoudig. Het UMC Amsterdam verwijst naar artsenfederatie KNMG, die toezicht houdt op de geneeskunde-opleidingen in Nederland. Maar de woordvoerder van de KNMG weet ook niet tot wie ze zich moet wenden voor deze vraag: “Volgens mij is de opleiding er niet omdat de werking van chiropractie niet voldoende is bewezen”, luidt de reactie.

Ze wijst op criteria die het College Geneeskundige Specialismen (CGS) heeft opgesteld. Het CGS ziet toe op de erkenning van medische opleidingen. Uit de criteria blijkt dat het oprichten van een nieuwe opleiding of specialisatie op voorhand niet eenvoudig is:

‘Het CGS heeft als beleid dat het in beginsel geen nieuwe specialismen of profielen erkent, tenzij er een maatschappelijke noodzaak is. Wilt u een vakgebied laten erkennen als specialisme of profiel, dan duurt deze procedure gemiddeld 9 maanden tot 1,5 jaar.’

Die maatschappelijke relevantie is er wel degelijk, vindt chiropractor Knaap. Zij ziet de vraag naar chiropractische behandelingen stijgen: “Er is een gigantisch tekort aan chiropractors. Er zijn praktijken die geen vervanger meer kunnen vinden bij vakantie of ziekte.” NCA-voorzitter Tønner ziet ook een ander probleem, namelijk de vergrijzing van de beroepsgroep: “Er is te weinig groei in ons beroep. Stel dat je 17 jaar bent, maar je wilt niet in mensen snijden en iets anders medisch gaan doen. Dan moet je om chiropractor te worden naar het buitenland. Maar als je zo’n keuze maakt op die leeftijd, ben je wel heel bijzonder. We zien dat de gemiddelde leeftijd van chiropractors aan het stijgen is, omdat de meesten eerst fysiotherapeut zijn geweest.”

Onderzoeksinstituut
In de tussentijd neemt de NCA het heft in eigen hand, door nog dit jaar samen met de Belgische Vereniging van Chiropractors het Dutch-Belgian Institute of Chiropractic op te richten. Met dit onderzoeksinstituut willen de beroepsverenigingen meer onderzoek doen naar de effecten van chiropractie en eigen mensen opleiden tot onderzoeker. Tønner: “En we willen meer naamsbekendheid genereren en wetenschappelijk onderzoek steunen.”

De financiering van het instituut komt vanuit de leden, gaat Tønner verder. Ieder lid betaald per jaar 125 euro aan het onderzoeksinstituut.

Daarnaast zoekt de NCA samenwerking met Nederlandse universiteiten. Uit een eigen analyse onder de acht geneeskundefaculteiten kwam die van Maastricht als meest aantrekkelijke uit de bus: “Veel geneeskundefaculteiten zijn vrij conservatief, maar die van Maastricht is progressiever. Het is een jongere universiteit en de voertaal is Engels. Hoewel we misschien in Nederland beter passen bij bewegingswetenschappen dan bij geneeskunde.”

Ook de ligging speelt een rol. “Als we een opleiding chiropractie zouden starten in Maastricht, kunnen we studenten verwelkomen uit Nederland, Duitsland, België, Luxemburg en Frankrijk. Dat zou echt ideaal zijn en goed in ons profiel passen. Maar je kunt universiteiten niet zomaar bellen voor een pitch. We moeten ze een beetje kneden.”

De patiënt centraal
Om dat voor elkaar te krijgen, verzamelt de NCA zoveel mogelijk cijfers en onderzoeken die de voordelen van chiropractie bevestigen. Ook het nieuwe onderzoeksinstituut moet daarin een rol gaan spelen. “We willen een boek gaan uitbrengen met daarin alle informatie gebundeld”, zegt Tønner. En daarna moeten we eigenlijk iemand hebben on the inside, waarmee we hierover kunnen praten. Dat is een langdurig proces, want ze komen niet naar ons toe. Ze weten niet voldoende over chiropractie.” Voor Tønner één persoon centraal: “De patiënt is het belangrijkst. Die moet weten dat als hij naar een chiropractor gaat, diegene ook echt een chiropractor is.”

Voor Rogier, die aan het begin van zijn loopbaan staat, is een ding in ieder geval duidelijk: “Ik heb geen spijt van mijn keuze. Steeds meer mensen kiezen voor alternatieve behandelingen. Ook mijn omgeving is trots dat ik uiteindelijk toch mijn eigen keuze heb gemaakt.”

Wat is het BIG-register?

BIG staat voor Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg en komt voort uit de Wet BIG uit 1997. Het is een register waarin een aantal basisberoepen in de gezondheidszorg bij wet is vastgelegd. Daardoor is de beroepstitel beschermd en mag niet iedereen die titel zomaar aannemen.

De volgende beroepen zijn opgenomen in de wet BIG: Arts, tandarts, apotheker, gezondheidszorgpsycholoog, psychotherapeut, fysiotherapeut, verloskundige, verpleegkundige, physician assistant, orthopedagoog-generalist

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *